Senin, 01 Juli 2019

MATADALAN NETBEANS

Ola, Belun sira iha pagina ida ne'e ita sei koalia klean konaba ambienta netbeans nian no mos tipos de dados husi netbeans nian.

Netbeans hanesan apliksaun ida ne'ebe uza hodi dezemvolve aplikasaun desktop sira no mos apliksaun android no  sira seluk tan.iha ambiente netbeans mos iha mos tipos de dados ne'ebe oi-oin mak hanesan.char, integer, string, long,float,boolean nst.

 Maneira Atu Loke netbeans 
1.klik iha menu start hili programing no klik iha netbeans.















2. Diak iha imagen ida kraik, ida ne'e  mak ambiente netbeans nian nebe kompostu husi tool oi-oin.















3.Tuir mai ita kria project ita klik iha file hili new project















4.Tuir mai sei mosu tampilan hanesan tuir mai ne'e
klik iha java no hili Java class librarry klik next
















5.Tuir mai ita tau project nia naran no klik finish
















6.Depois de klik finish sei mosu naran husi project no mos tuir mai ita klik kanan iha project no hili java package no sei prense java package nia naran hanesan imagen tuir mai;















7.Tuir mai ita klik kanan iha java package no hili java class no tau java class nia naran depois hili next no sei mosu hanesan imagen tuir mai;
















8. Tuir mai ita hakarak fo sai informasuan ruma ita ketik System.out.println("hello word") no ita Klik iha RUN sei mosu rezultadu hanesan tuir mai ne'e;















9. Diak iha class ida ikus ita sei koalia konaba tipus de dadus int iha tipos de dados ida ne'e sei konhese deit numero inteiros sira deit no nia sei la le ponto no virgula no sira seluk tan.


 Obrigadu barak ba kolega sira na partisapasaun iha pagina ida ne'e.
Karik iha sugestaun ruma bele hato'o komentariu no mos keta haluha  share tutan ba malu.



Senin, 08 April 2019

Maneira Install Aplikasaun Inkscape Iha Linux

Maneira instal Aplikasaun Inkscape iha linux mint liu husi terminal
         
     Ola,Belun sira hotu iha pagina ida ne'e ita sei kolia konaba maneira oinsa ita install aplikasaun inkscape iha linux mint.
Aplikasaun Inksacape bai-bain ita bele install iha linux mint no mos iha windows.aplikasaun refere hanesan ita hotu hatene katak nia funsaun mak uja hodi dezenu foto/gambar sira ne'ebe ho efect oi-oin.Aplikasaun refere bainhira ita install iha linux ita presija asesu ba internet atu nune'e ita bele install apliksaun refere.
Maneira install mak hanesan tuir mai
1.Ita loke terminal No mosu hanesan imagen tuir mai;














2.Ita ketik sudo su hodi asesu ba root/Admin hanesan imagen tuir mai;

3.Tuir mai ita install aplikasaun refere liu husi komandu sira hanesan tuir mai sudo apt-get install inkscape;













4.Hafoin ita ketik komandu sira hanesan iha imagen leten ita enter no sei prosesu hanesan imagen tuir mai;













5.Diak hafoin mosu opsaun rua (2) hanesan imagen iha leten ita hili Y kata kontinua ba install karik hili N katak ita kansela tan ne'e ita hakarak install ita hili opsaun Y no enter sei prosesu hanesan imagen tuir mai;













6.Hafoin prosesu hanesan imagen iha leten no sei remata mos hanesan image tuir mai ne'e;













7.Diak hafoin imagen iha leten signifika katak ita remata ona instalasaun ba aplikasaun inkscape no tuir mai klik iha menu no hili Grapics no sei mosu aplikasaun nia naran hanesan tuir mai;















8.Diak tuir mai ita klik iha aplikasaun Inkscape no sei mosu tampilan hanesan imagen tuir mai;















9. Diak ida ne'e mak imagen husi aplikasaun inkscape nian.


Ikus liu lahula hato'o obrigadu wain ba kolega sira ne'ebe fahe ona tempu hodi le'e no fahe tutan hau nia pagina ida ne'e

Senin, 10 Desember 2018

Terminal Linux


Maneira Utiliza comand line interface (CLI) iha linux.
Linux konesidu tebes ho comand line interface (CLI).CLI ne'e rasik hanesan interface ida ne'ebe sem grafiku sira ne'ebe hanesan dezenu ka tombolo nst. iha CLI ne'e rasik lori ita ba hatene klean liu konaba oinsa ita atu halao servisu ruma iha ita na PC/LAPTOP ne'e rasik.
1. Aplication >>>System tools >>>>klik Terminal
Bainhira ita loke ita nia Terminal Linux (Ctrl+Alt+T) iha ne’eba sei iha Simbolu.
2. $ simbolu ida ne’e hatudu katak ita asesu ba Terminal refere hanesan User babain, katak laos Admin. Pozisaun refere minimiza ita atu labele halo buat barak, no ita mos labele asesu file balun ne’ebe mak la permite. Exemplu badak mak ita labele Download buat ida liu husi Terminal.
3.Simbolu ne’e kontrariu ho simbolu $. Katak simbolu # simbolija katak ita nia Dever iha Terminal ida ne’e nudar Admin ka Root. Iha Pozisaun ida ne’e, ita livre atu halo buat saida deit, tamba ita nia Pozisaun nudar Root ka Admin ona.









4.Comando sudo su atu lori ita ba acesso iha root.se bainhira simbolu mosu ona tanda # signifika ita bele asesu ona iha root.
5.iha Comandu cd ne'e rasik atu lori ita ba diretoriu ida ba fila fali diretoriu seluk.







6.Comandu PWD iha comandu ida ne'e kolia konaba ita halao servisu ruma karik iha comandu ida ne'e rasik mak sei husu ita nia pozissaun.
  • iha imagen kraik hatudu katak hau nia pozisaun gora iha /home/elhy/Desktop.








7. Comandu ls funsaun husi nia mak uza hodi hare ita nia dadus ka file ne'ebe mak iha Desktop.
  • iha imagen kraik ne'e hatudu katak file sira ne'ebe mak iha Desktop nia oin mak mosu iha terminal nia laran tamba ita uza comandu ls.









8.Comandu mkdir refere lori ita atu ba hatene oinsa ita atu kria foldel ida iha diretoriu Desktop ka diretoriu seluk
  • iha imagen kraik ne'e hatudu katak ita atu kria folder ida iha ita nie diretoriu Desktop.







9.Maneira kria file/textu ida iha folder nia laran.
     1.ita uza comandu CD hodi muda ita nia pozisaun ba iha folder nia laran
     2.ita ketik nano tuir mai sei mosu automatikamente. hanesan imagen tuir mai.












10.tuir mai ita bele ketik textu ruma iha laran hanesan imagen tuir mai.

Selasa, 04 Desember 2018

PARTISAUN LINUX MINT.

Aprende Konaba Partisaun Iha GNU/Linux

Partisaun hanesan maneira ida para hafahe espasu ida hard disk ho metodu logic no la'os hao metodu fiziku, hodi nune'e ita bele edita no manipula partisaun husi kapasidade hard disk ne'ebe iha nesidade.
Vantagem husi partisaun:
  1. fasil para organiza dadus ou dokumentus,ezemplu bele hafahe partisaun ida ba sistema operasaun no partisaun ida ba sistema operasun no partisaun seluk para rai dadus/documentos.
  2. halo seguru dadus ou dokumentus,ezemplu karik partisaun sistema falha, dadus ou dokumentos ne'ebe iha partisaun seluk nafatin seguru.
  3. bele instala sistema operasaun liu husi ida.
  4. Hasa'e atasaun tempu asesu ba hard disk ne'ebe lais liutan.
Tipu Partisaun Iha GNU/Linux
Bainhira atu kria partisaun iha hard disk, dahuluk presija hatene tiha lai tipu partisaun ne'ebe iha. Partisaun iha hard disk fahe ba tipu tolu, ne'e maka Primary, Extended, no Logical.
Tuir mai esplikasaun badak husi tipu hirak ne'e:
Primary
Tipu partisaun ne'e hanesan partisaun Primary iha hard disk, jeralmente bodik ba sistema operasaun.
Kada hard disk ida bele kria maksimu partisaun Primary 4 deit karik la iha partisaun Extended, ou
maksimu 3 partisaun Primary karik iha partisaun Extended.
Extended
Tipu partisaun ne'e hanesan mos parte husi partisaun Primary no maksimu bele kria ida deit iha hardisk laran, utilizadu para akomoda partisaun Logical. Hanesan esplikasaun konaba tipu partisaun primary ne'ebe limitadu ho kuantidade 4 deit, bainhira atu kria partisaun ne'ebe barak, bele utiliza partisaun Extended.
Logical
Partisaun ne'e bele kria karik iha ona partisaun Extended no utilizadu para rai dadus. La iha limitasaun kuantidade husi partisaun Logical, ne'e signifika iha hard disk ida bele kria partisaun Logical ho kuantidade depende husi nesesidade.
Oinsa Bele Hatene Tipu Partisaun Iha GNU/Linux?
Iha GNU/Linux Ita bele hatene partisaun Primary, Extended no Logical husi numeru ne'ebe iha hanesan ezemplu tuir mai:
Partisaun Primary
komesa husi numeru 1 to'o 4
Ezemplu:
sda1, sda2, sda3, no sda4.
Partisaun Extended
komesa husi numeru 1 to'o 4 depende husi kuantidade partisaun Primary ne'ebe iha.
Ezemplu:
Karik iha hard disk disponivel ona partisaun Primary 2, signifika partisaun Extended bele iha pozisaun sda3 ou sda4.
Partisaun Logical
komesa husi numeru 5 ba leten.
Ezemplu:
sda5, sda6, no seluktan.
Hanesan ezemplu husi ilustrasaun iha kraik ne'e, sei esplika oinsa identifika tipu partisaun iha hard disk husi sistema GNU/Linux.
Ezemplu Ilustrasaun Husi Tipu Partisaun Iha Hard disk (Linux)
Esplikasaun husi ezemplu ilustrasaun iha leten:
- sda1, sda2, sda3 utiliza tipu partisaun Primary
- Partisaun sda1 ba Swap
- Partisaun sda2 ba / (root)
- Partisaun sda3 ba /home
Kria Partisaun GNU/Linux Husi Hard Disk Ne'ebe Ezisti Ona Windows! Ezemplu iha leten kuandu kondisaun kapasidade hard disk alokadu tomak ba GNU/Linux, maibe oinsa karik atu kria partisaun husi hard disk ne'ebe ezisti ona sistema operasaun Windows?
Resposta husi pergunta refere maka presija kria parsialmente kapasidade hard disk ne'ebe ezisti ona para bele alokadu ba GNU/Linux. Jeralmente komputador ho sistema operasaun Windows konsisti partisaun rua ne'ebe maka drive C no D. Karik partisaun husi D disponivel kapasidade hard disk ho espasu bo'ot, diak liu resize partisaun refere bodik ba GNU/Linux. Tuir mai ezemplu ilustrasaun husi tabela partisaun Windows ne'ebe jeralmente disponivel iha komputador:

Depois resize partisaun D no kria fali partisaun foun para alokadu ba sistema operasaun GNU/Linux, tabela partisaun sei konvertidu sai hanesan ezemplu ilustrasaun iha kraik ne'e:
Esplikasaun husi ezemplu ilustrasaun iha leten:
- Partisaun sda1 ba C
- Partisaun sda2 ba Extended
- Partisaun sda5 ba D
- Partisaun sda6 ba Swap
- Partisaun sda7 ba / (root)
Karik hakarak aumenta partisaun /home, tabela partisaun sei sai hanesan tuir mai:
- Partisaun sda1 ba C
- Partisaun sda2 ba Extended
- Partisaun sda5 ba D
- Partisaun sda6 ba Swap
- Partisaun sda7 ba / (root)
- Partisaun sda8 ba /home
Artiklu "Aprende Konaba Partisaun Iha GNU/Linux" parte dahuluk to'o iha ne'e deit, no sei iha kontinuasaun ba parte daruak.

UNETBOOTIN



 MATADALAN UNETBOOTIN
Ola maluk sira iha pagina ida ne'e ita sei koalia klean liu konaba maneira oinsa mak ita bele bootin USB/CD utiliza Aplikasaun Unetbootin. Barak husi utilizador linux seidauk hatene oinsa hakarak kria bootable sistema aperasaun linux utiliza USB. Flashdisk nudar alternativu ida ne'ebe substitui bootable CD/DVD. Oportunidade ne'e Autores sei fornese maneira oinsa kria bootable flasdisk utiliza aplikasaun universal Netboot installer(UNetbootin). UNetbootin nudar aplikasaun open source dezemvolviementu husi Geza kovacs utilizadu para kria bootable linux iha flashdisk ou famozu liu ho naran linux live USB.aplikasaun cross-plataform ne'e bele utiliza iha variu sistema operasaun hanesan linux, windows no MacOS. ho UNetbootin ita bele kria live USB ho diversu file ISO distro linux hanesan debian,Ubuntu,Linux,mint. openSUSE,fedora ,centos no seluk tan Pratika ne'e Autores teste iha Linux Mint 7.3. File ISO Linux mak utilizadu Ubuntu versaun 16.04. Karik file ISO seidauk disponivel, bele download iha website http://www.distrowatch.com. La haluha mos USB Flashdisk ho kapasidade 2 Gigabyte nudar dispotivo bootable.
Lalaok instalasaun no utilizasaun hanesan tuir mai ne'e:
1. Konekta Flashdisk ba port USB iha dispotivo komputador ou laptop
2. Loke aplikasaun Terminal liu husi menu: System Tools → Terminal
3. Kontinua instala pakote UNetbootin ho maneira: 
sudo apt-get install unetbootin
4. Depois instalasaun pakote UNetbootin remata, loke aplikasaun refere liu husi menu: System Tools →UNetbootin
5. Hatama password sistema Linux.Konfirmasaun Password Sistema Linux
6. Kuandu susesu hatama password sistema Linux, sei mosu janela aplikasaun UNetbootin hanesan ne'e.

7. Karik hakarak kria bootable flashdisk utiliza file ISO, hili "Diskimage" (1) , desidi opsaun "ISO" (2) , no klik ba butaun "Select disk image file" (3) (hare'e ezemplu ilustrasaun tuir mai).
8. Buka no hili file ISO Linux mak antes ne'e prepara ona iha hard disk laran.
9. Depois hili file ISO, kontinua ho determina opsaun Type ba USB Drive (1) , no hili naran husiDrive flashdisk
ne'ebe detekta iha sistema Linux (2) (hare'e ilustrasaun), no klik ba butaun "OK"
10. Prosesu extratu no kopia file ISO ba flashdisk sei mosu hanesan ezemplu ilustrasaun iha kraik ne'e.
11. Kuandu mosu janela hanesan ilustrasaun tuir mai ne'e, signifika ita susesu ona kria Linux Live USB. Klik deit butaun "Exit" para bele sai husi aplikasaun UNetbootin.
Karik kria ona Live USB utiliza aplikasaun UNetbootin, la presija ona uza CD/DVD kuandu hakarak instala sistema operasaun Linux. Alende ne'e mos, nudar solusaun bodik ba Komputador no Laptop mak la disponivel CD/DVD
ROM ou dispotivo CD/DVD ROM avariadu hela. To'o ne'e deit mata-dalan konaba UNetbootin husi Autores. Karik hakarak hatene liutan informasaun konaba aplikasaun UNetbootin, bele tama deit ba sitiu referensia iha kraik ne'e.
Obrigado!


Kamis, 29 November 2018

Matadalan PHP(Hyper Text Processor)

 PHP(HYPER TEXT PROCESSOR)

PHP hanesan linguagem programasaun ida ne'ebe kuda no rai iha html nia laran. php dalabarak utiliza hodi dezemvolve web dinamiku,no mos utiliza hodi konstrui CMS.PHP ne'e rasik dahuluk hari husi matenek nain ida ho naran Rasmus Lerdorf iha tinan 1994.

php mos hanesan linguagen programasaun script-server side ne'ebe dezemvolve ho web dinamiku.tamba ne'e ita hanaran server-side tamba php prosesa iha komputador ka laptop liu husi server.

Aplikasaun saida deit mak ita presisa hodi utiliza iha linguangem programasaun ne'e nia laran mak hanesan:
  1. Aplikasaun PHP
  2. Web server
  3. Baze de dadus ka mysql
  4. Editor(text-editor,sublime-text,notepad++ nst).
  5. Mysql editor(phpmyadmin,mysql front no sira seluk tan) 
  6. Web browser(firefox,crome. nst)
Ba Aplikasaun PHP- MyQSL- PhpMyAdmin, mosu Distribuisaun barak ona ne’ebe mak ho Pakote kedas ho aplikasaun tolu ne’ebe mak iha Leten neba. Katak halo Instalasaun dala ida maka automatikamente Aplikasaun tolu ne instala hamutuk
ona, hanesan Xampp, PHPTrial, Appserv, Vertrigo, Wamp no sira seluk tan.
instal apache,php no mysql uza Xamp iha linux mint
  prosesu instalasaun apache,php no mysql dala ida deit utiluza Xamp.
Maneira restart apache no mysql liu husi terminal linux.
  • klik menu start 
  • hili system tools
  • depois klik iha terminal
  • hanesan imagem tuir mai 
 
kuandu klik ona iha terminal sei mosu hanesan imagen tuir mai.




























































fsaddasd


bainhira mosu oan terminal tuir mia ita sei ketik instrusaun hanesan tuir mai ne'e:
  1. sudo su
  2. ense password *********